ID CODE :

0056/อุบลราชธานี

ชื่อพิพิธภัณฑ์ :

พิพิธภัณฑ์หัตถกรรมไทบ้าน

ที่อยู่สถานที่ :
บ้านเลขที่ 90/1 หมู่ 4 บ้านศรีไค ตำบลเมืองศรีไค อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี 34190
ความเป็นมา :
เกิดจากอุดมการณ์ของผศ.ดร. ศักดิ์ชาย สิกขา เจ้าของพิพิธภัณฑ์ ด้วยนิสัยที่ชอบสะสมวัตถุสิ่งของ เครื่องใช้ในวิถีชีวิตของคนอีสานซึ่งเป็นถิ่นกำเนิด และด้วยหน้าที่การงานในตำแหน่งอาจารย์ประจำคณะศิลปประยุกต์และการออกแบบ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ที่รับผิดชอบสอนรายวิชา เทคโนโลยีชาวบ้าน, ภูมิปัญญาท้องถิ่น,ความคิดสร้างสรรค์เพื่อการออกแบบเบื้องต้นในระดับปริญญาตรี และสอนรายวิชาที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ชุมชน,ระเบียบวิธีวิจัยทางศิลปประยุกต์ รวมทั้งที่ผ่านมาได้จัดทำโครงการบริการวิชาการและทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม โดยของบประมาณจากมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีมานานหลายปี มีโครงการความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนหลายจังหวัดและทำต่อเนื่องมานานหลายปี ทำให้ต้องเดินทางไปพบปะให้คำแนะนำปรึกษาและแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับชุมชนอย่างต่อเนื่อง สิ่งที่ได้พบนอกเหนือจากการทำงาน คือ วัตถุสิ่งของเครื่องใช้แบบโบราณที่ชาวบ้านเลิกใช้แล้วถูกปล่อยทิ้งตามใต้ถุนบ้าน ใต้ถุนเล้าข้าว(ยุ้งข้าว) ตามต้นไม้ หรือเสารั้ว ทำให้เกิดความเสียดายที่ต้องชำรุดตามกาลเวลา บางส่วนที่เป็นของมีค่าเช่น ขันหมาก มีดสะนาก ตะบันหมาก และอื่นๆ ได้ถูกพ่อค้ารับซื้อของเก่าซื้อในราคาถูกๆเพื่อไปจำหน่ายในตลาดของเก่า จึงได้เริ่มต้นรวบรวมวัตถุสิ่งของมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 บางอย่างชาวบ้านก็ให้เฉยๆ เพราะรกบ้าน บางอย่างก็ขอซื้อ เมื่อรวบรวมได้มากขึ้น จึงได้ซื้อที่ดินประมาณ 1 ไร่ จากการเปิดประมูลขายทอดตลาดสำนักงานบังคับคดีจังหวัดอุบลราชธานีและธนาคารกสิกรไทย เป็นที่ดินบริเวณถนนข้างรั้วมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และอยู่ใกล้กับบ้านพักอาศัย(เขตพื้นที่บ้านศรีไค) ใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ของนักศึกษาคณะศิลปประยุกต์และการออกแบบ ที่เรียนในรายวิชา ภูมิปัญญาท้องถิ่น และใช้เป็นแหล่งจัดแสดงผลงานที่ผศ.ดร.ศักดิ์ชาย สิกขา เคยออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์งานหัตถกรรมให้กับชุมชนต่างๆ ในภาคอีสาน พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ได้เปิดดำเนินการมาตั้งแต่ ปีพ.ศ.2548 พิพิธภัณฑ์หัตถกรรมไทบ้าน ในปัจจุบันได้จัดแสดงงาน3 ประเภท คือ 1) สิ่งของเครื่องใช้ในวิถีชุมชนคนอีสาน เช่น ตุ้มดักปลาชนิดต่างๆ ก่องข้าวและกระติบข้าวแบบต่างๆ กระบวยแบต่างๆ ขันหมาก อุปกรณ์ดัก จับ และขังสัตว์ ถังตวงข้าวโบราณ อุปกรณ์ทอผ้า และอื่นๆ 2) ผลิตภัณฑ์ชุมชนอีสานที่โดดเด่น เช่น ผ้าทอมือ ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากผ้า ผลิตภัณฑ์จากกะลา ผลิตภัณฑ์จากเส้นใยพืช เป็นต้น 3) ผลงานการออกแบบผลิตภัณฑ์ร่วมมัยและผลงานการเขียนหนังสือเกี่ยวกับงานศิลปวัฒนธรรมและงานหัตถกรรมพื้นบ้านของผศ.ดร. ศักดิ์ชาย สิกขา ซึ่งยังจัดแบบเรียบง่าย ยังไม่ได้ให้รายละเอียดมากนัก ซึ่งในอนาคตมีโครงการจะการขยายพื้นที่จัดแสดงและเพิ่มเติมสิ่งจัดแสดงอีกจำนวนมาก เพราะในปัจจุบันได้สะสมสิ่งจัดแสดงไว้อีกจำนวนมากที่ยังไม่นำออกแสดง ทั้งนี้ต้องมีการปรับปรุงอาคารที่มีความปลอดภัย จัดระบบการดูแลรักษาสิ่งที่นำมาจัดแสดง รวมทั้งต้องหาทุนในการต่อเติมอาคารก่อน
สภาพปัจจุบัน :
ส่วนของการจัดแสดง วัตถุสิ่งของเครื่องใช้ที่เป็นงานหัตถกรรมจากอดีตถึงปัจจุบัน หนังสือ ส่วนของการให้ข้อมูล ป้ายบอกชื่อวัตถุสิ่งของ(บางรายการ)
สิ่งของที่จัดแสดง :
วัตถุสิ่งของเครื่องใช้ในวิถีชุมชนคนอีสาน และผลิตภัณฑ์ร่วม สมัย หนังสือด้านศิลปวัฒนธรรมและงานหัตถกรรมพื้นบ้าน
ความโดดเด่น :
วัตถุสิ่งของเครื่องใช้ในอดีตของคนอีสาน และผลงานการออกแบบ ผลิตภัณฑ์ประเภทงานหัตถกรรม สะท้อนให้เห็นวิวัฒนาการทางภูมิปัญญาที่เกี่ยวเนื่องกับงานหัตถกรรมของคนอีสาน
ลักษณะการจัด :
ส่วนของการจัดพื้นที่ จัดแบ่งเป็นหมวดหมู่ ตามลักษณะยุคสมัยและประเภทของวัสดุที่ใช้ผลิต
วัน/เวลาเปิดชม :
ติดต่อขอเข้าชมกับเจ้าของพิพิธภัณฑ์โดยตรง
ค่าใช้จ่ายเข้าชม :
 
กิจกรรมเสริม :
-ไม่มี-
 
ผู้รับผิดชอบ :
ผศ.ดร. ศักดิ์ชาย สิกขา
ที่อยู่ผู้รับผิดชอบ :
โทร. 081-7900290
ผู้ให้ข้อมูล :
ผศ.ดร. ศักดิ์ชาย สิกขา
ที่อยู่ผู้ให้ข้อมูล :
บ้านเลขที่ 90 หมู่ 4 บ้านศรีไค ตำบลเมืองศรีไค อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี 34190 โทร. 081-7900290
รูปภาพบุคคลที่เกี่ยวข้อง :
 
 
ผศ.ดร. ศักดิ์ชาย สิกขา (ผู้รับผิดชอบพิพิธภัณฑ์)
รูปภาพพิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน :

   
การจัดแสดง

   
จัดแสดงแบบวางบนกล่อง และแขวนขื่อคา

   
จั่นดักปลานำโขง

   
ชั้นแสดงหม้อ ไห

   
ซุ้มผักผ่อนด้านใน

   
ตัวอย่างหนังสือ กว่าจะเห็นเป็นบรรจุภัณฑ์จากวัสดุธรรมชาติ

   
ตัวอย่างหนังสือ การออกแบบและพัฒนาพิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน

   
ตัวอย่างหนังสือ ต่อยอดภูมิปัญญา หัตถกรรมพื้นบ้าน

   
ตัวอย่างหนังสือ ภูมิปัญญาท้องถิ่น

   
ตัวอย่างหนังสือ ไม้แกะสลักสองฝั่งโขง

   
ตัวอย่างหนังสือ รูปแบบและวิธีใช้อุปกรณ์ประมง

   
ตุ้มแบต่างๆ

   
ตู้เก็บวัตถุสิ่งของ และงานจักสาน

   
ทางเข้าอาคารพิพิธภัณฑ์

   
บริเวณด้านหน้าพิพิธภัณฑ์ หัตถกรรมไทบ้าน

   
ประตูทางเข้า และแผ่นป้าย ไทบ้าน

   
โปงแลง ไม้แกะสลัก

   
มวยนึ่งข้าวเหนียวแบต่างๆ

   
สภาพพื้นที่ทางเดินด้านในพิพิธภัณฑ์

   
หุ่นจำลองการปั้นหม้อ ไห ของชาวบ้านในอดีต

   
ไห โบราณ

   
อุปกรร์ประมง